وى را اجابت آيد بيانش قوله تعالى : رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا ، تا به آخر آيت پنج بار « ربّنا » است آنگاه ميگويد : فاستجاب لهم ربّهم « 1 » و در خبرى ديگر است كه چون بنده گويد : يا ربّ خداى تعالى گويد : لبّيك : و چون دوم « 2 » بار و سيم بار گويد : يا ربّ خداى تعالى گويد : لبّيك سل تعط ؛ بخواه تا بدهندت . از ابو هشام روايت ميكنند كه او گفت : من در مسجد واسط نشسته بودم و دوستى با من نشسته بود مردى از در مسجد در آمد بارانى پوشيده بر عادت مسافران و نزديك ستونى رفت و دو ركعت نماز بكرد آنگه بر ما آمد و بنشست و گفت : همانا درين مسجد شما تيامنى مىبايد كردن به قبله ؟ - گفتيم : چنين ميگويند ، گفت : من هرگز اينجا نماز نكرده‌ام پيش از امروز ، آنگه گفت : مردمان را همى بينم كه ميگويند : اللّهم انّى اسألك باسمك المكتوم ؛ بار خدايا بحقّ آن نام پنهان تو ، و خداى را هيچ نامى باشد پنهان از بندگان او ؟ ! نبينى كه آدم و حوّا عليهما السلام چون درماندند خداى را بچه نام خواندند ؛ گفتند : رَبَّنا ظَلَمْنا أَنْفُسَنا ؛ خداى تعالى توبهء ايشان قبول كرد ، نوح عليه السّلام چون از دست كفّار درماند خداى را بدين نام بخواند : ربّ لا تذر على الارض من الكافرين ديّارا ؛ خداى تعالى دعايش اجابت كرد و دمار از كافران برآورد ، ابراهيم عليه السّلام چون حاجتى خواست خداى را بدين نام بخواند : رَبِّ هَبْ لِي حُكْماً وَ أَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ ؛ در حال باجابت رسيد ، و موسى عليه السّلام چون آن قبطى را بكشت گفت : . رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي ؛ اجابتش آمد فغفر له ، سليمان عليه السّلام از خداى تعالى ملك و مغفرت هم بدين نام خواست : رَبِّ اغْفِرْ لِي وَ هَبْ لِي مُلْكاً لا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ مِنْ بَعْدِي ؛ اجابت فرمود ، زكريّا عليه السّلام چون از خداى فرزند خواست هم بدين نام خواست ؛ رَبِّ لا تَذَرْنِي فَرْداً وَ أَنْتَ خَيْرُ الْوارِثِينَ ؛ اجابت كرد ، سيّد ولد آدم محمد مصطفى صلى اللّه عليه و آله خداى را عزّ و جلّ بدين نام خواند كه : رَبِّ اغْفِرْ وَ ارْحَمْ وَ أَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ ؛ اجابت آمد كه لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ ؛ صالحان امّت محمد خداى را به اين نام خواندند كه : رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا ؛ تا به آخر آيات ؛ توقيع اجابت ايشان چنين آمد كه فاستجاب لهم ربّهم ، طريد مملكت ملائكه هم خداى را

--> ( 1 ) - - اين دو حديث در مستدرك ( ج 1 ، ص 369 ) از تفسير ابو الفتوح نقل شده . ( 2 ) - - اين دو حديث در مستدرك ( ج 1 ، ص 369 ) از تفسير ابو الفتوح نقل شده .